شوکرانی

رویکرد دو گانه آنکارا در قبال ایران تغییر خواهد کرد؟

وزیر خارجه ترکیه : هر کشوری که به دنبال تعرض نظامی به ایران باشد ترکیه را در مقابل خود خواهد دید

گروه سیاسی : روابط ایران و ترکیه که در ماههای اخیر و با اختلاف بر سر دوموضوع  تحولات سوریه و استقرار سامانه سپر موشکی ناتو در خاک ترکیه ، رو به سردی نهاده بود ، حالا با نشانه هایی از بهبود همراه شده و به نظر می رسد تنش حداقل در اخبار ورسانه های دو طرف کمتر به چشم می خورد. این روزها اردوغان نخست وزیر ترکیه عزادار مادر خویش است و حتی اگر اینکه مقامات ایرانی و بشار اسد رييس جمهوري سوريه به اردوغان تسليت گفته اند را نیز رفتاری انسانی و نه سیاسی به حساب آوریم ، باز هم نظرها و تحلیل هایی وجود دارد که تغییر شرایط را می تواند نوید بدهد.

یکی از مهمترین اخبار از این دست ، اظهار نظر تازه وزیر امور خارجه ترکیه است که در دیدار معاون وزیر امور خارجه کشورمان بیان داشته است . داود اوغلو با بیان اینکه هر کشوری که به دنبال تعرض نظامی به ایران باشد ترکیه را در مقابل خود خواهد دید گفت:در عین حال از خاک ترکیه کسی نمی تواند از اسرائیل دفاع کند.

از سوی دیگر نگرانی ایران از استقرار سیستم موشکی ناتو هنوز پابرجا است و نماينده دائم جمهوري اسلامي ايران نزد سازمان ملل متحد در نيويورك در جلسه كميته خلع سلاح و امنيت بين المللي مجمع عمومي اين سازمان بدون اینکه نامی از ترکیه ببرد ، گفت: استقرار سيستم دفاع موشكي بر امنيت كشورهاي ميزبان اين سيستم و حتي كشورهايي‌ كه اين سيستم را اداره مي‌كنند نخواهد افزود. این سخن را یحیی رحیم صفوی فرمانده سابق سپاه پاسداران نیزروز گذشته  در گفتگویی عنوان کرد و استقرار سپر موشکی را خطای استراتژیک ترکیه دانست.

وی که با خبرگزاری مهر گفتگو می کرد ، در پاسخ به این سوال که ارزیابی شما از رویکرد دوگانه ترکیه درقبال ایران چیست ، گفت : به نظر من ترکها در یک مسیر غلطی حرکت می کنند شاید هم این مسیر را آمریکائیها برایشان تعیین کرده اند. ترکها تاکنون مرتکب چند خطای استراتژیک شده اند. یکی سفر اخیر اردوغان به مصر و اینکه مدل لائیک را در آنجا مطرح کرد. این مسئله برای مردم مصر دور از انتظار وغیرقابل تصور بود چون مردم مصر مسلمان هستند.خطای استراتژیک دیگری که ترکها مرتکب شده اند اجازه استقرار سپر موشکی آمریکا در خاکشان است که این مسئله، هم برای ایران و هم برای روسیه می تواند پیام روشنی داشته باشد البته بیش از روسیه برای ایران پیام روشنی دارد.خطای استراتژیک دیگر ترکها این است که در راستای فشارهای سیاسی آمریکائیها، صهیونیستها و سعودیها برای بهم ریختن اوضاع سوریه تلاش می کنند. این مسائل برخلاف شعارهایی است که ترکها می دهند وعلائم دوگانگی آنهاست. بنابراین دولتمردان ترکیه ای نقش خوبی را ایفا نکردند.در حقیقت ترکیه می خواهد در عرصه های مختلف بویژه سیاست و اقتصاد نقش بزرگی را در خاورمیانه ایفا کند و حتی می خواهد بین کشورهایی که می خواهند در منطقه انقلاب کنند این موضوع را القا کند که مدلی که شما می خواهید در حکومت بعدی خود ایجاد کنید مدل حکومت ترکیه است نه مدل حکومت کشورهای دیگری مثل ایران.

رحیم صفوی در پاسخ به این سوال که چشم انداز روابط تهران-آنکارا را چگونه ارزیابی می کنید، نیز پاسخ داد: اگر رهبران سیاسی ترکیه نتوانند سیاست خارجی و روابط خود را نسبت به ایران شفاف کنند به مشکل بر خواهند خورد چون ادعا می کنند که قصد دارند تا چند سال آینده قراردادهایشان را با ایران به میزان  20 میلیارد دلار ارتقا دهند بالاخره باید از نظر سیاسی هم یک نوع همگرایی با جمهوری اسلامی ایران داشته باشند.نوع رفتار دولتمردان ترکیه با سوریه یا با ایران اشتباه است و من تصور می کنم آنها در راستای اهداف آمریکا حرکت می کنند. اگر ترکیه از این رفتار سیاسی نابهنجار خود فاصله نگیرد هم در داخل ترکیه مردم از آنها برمی گردند هم در روابط سیاسی کشورهای پیرامونی مثل سوریه ،عراق و ایران تاثیرگذار خواهد بود.

با وجود این سخنان باید گفت که تنش در سطح روابط کمتر شده و می توان امیدوار بود که این دو کشور بزرگ وهمسایه بار دیگر در زمینه های مختلف سیاسی و اقتصادی همکاری و همفکری مناسبی با یکدیگر داشته باشند. واضح است که بهبود روابط فی مابین تهران دمشق ، اهمیت دیپلماتیک بسیاری برای هر دو کشور دارد و همچنین تاثیر بسیاری بر اقتصاد هر دو کشور خواهد داشت.