گامبیا، سنگال ونیجریه
ادعای وزیر خارجه نیجریه درباره محموله ای که به قطع رابطه کامبیا و سنگال با ایران انجامید
محموله غیر قانونی بود!
هفته گذشته کشور آفریقایی سنگال هم قطع روابط دیپلماتیک خود با تهران را اعلام کرد تا دومین کشوری باشد که به خاطر توقیف یک محموله تسليحاتي ارسالی از طرف ایران در نیجریه ، دست به چنین اقدامی می زند. پیش از آن در اوایل آذر ماه گذشته ، گامبیا نیز روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع کرده بود . با این همه به نظر می رسد داستان به همین جا خاتمه نمی یابد . روز گذشته وزير خارجه نيجريه درباره محموله تسليحاتي مزبور ادعاهاي جديد کرد.
وی در اظهاراتي جديد مدعي شد كه محمولهي تسليحاتي كه سال گذشته در نيجريه ضبط شد و تهران ميگويد بخشي از يك توافقنامهي قانوني تجاري با گامبيا بود، صرفنظر از مقصدش به طور غير قانوني صادر شده بود.
به گزارش ايسنا، اودين آجوموگوبيا، وزير امور خارجه نيجريه پنج شنبه گذشتهدر گفتوگو با خبرگزاري رويترز گفت ما بخشي از يك جامعهي بينالمللي هستيم و توافقنامهاي را امضاء كرديم كه تحريمات را تثبيت ميكند و يكي از اين تحريمها انتقال مهمات و سلاح از ايران بود.
اودين افزود: اينكه مقصد نيجريه بود يا گامبيا يا هر جاي ديگر، مهم نيست، اين محموله غير قانوني بود و به همين دليل ما تحت قوانين بينالمللي و وظايفمان در قبال شوراي امنيت سازمان ملل وظيفه داشتيم اين كار را انجام دهيم.
نيجريه در ماه نوامبر نقض تحريمهاي اعمال شده عليه برنامه هستهيي ايران را به شوراي امنيت سازمان ملل گزارش داد. تهران تاكيد دارد كه اين محموله بخشي از توافقنامهي قانوني يك شركت خصوصي با گامبيا بود.
سخنگوي دستگاه ديپلماسي كشورمان پيش از اين در اين باره گفته بود اين موضوع به يكي از شركتهايي كه محمولهاي را براي كشور ثالثي ارسال كرده بود مربوط ميشود. اين شركت اسناد كار تجاري خود را ارائه كرده و از پاسخگويي به هر سوالي كه ممكن است براي دولت نيجريه ابهام ايجاد كرده باشد نيز خودداري نكرده است. بنابراين اين مساله در حد سوءتفاهم در موضوع تجاري است و بهرهبرداري بيشتر از آن و پرداختن به مسائل تبليغاتي در راستاي فضاسازيهايي است كه برخي از كشورها به دنبال برهم زدن روابط خوب ايران و نيجريه و ساير كشورها هستند.
محموله تسلیحاتی ؛ سوء تفاهمی که رفع نشد!
ماجرا ازکشف و توقیف یک محموله تسلیحاتی در بندر لاگوس ، در اوایل آبان ماه گذشته آغازشد. به گزارش خبرگزاریها، سرویس اطلاعاتی نیجریه در آن زمان اعلام کرد ۱۳ کانتینر حاوی سلاحهای غیر مجاز را در بندر لاگوس کشف کرده که گفته میشد در میان آنها راکت انداز، نارنجک و مواد منفجره وجود داشته است. پس از آن ، البته سلاح هایی در لاگوس به خبرنگاران نشان داده شد که شامل راکت های 107 میلیمتری است که برای ضربه زدن به هدف های ثابت به کار می رود و ارتش ها از آن برای پشتیبانی واحدهای پیاده استفاده می کنند.
شرکت “سیامآ – سیجیام” که مرکز آن در فرانسه است، ادعا کرد که کانتینرهای توقیف شده، توسط یک تاجر ایرانی در بندر عباس به عنوان مواد ساختمانی بارگیری و مهر و موم شده بود و نام این شخص در هیچ یک از فهرستهای افراد ممنوعه دیده نمیشد.
به دنبال این داستان اودین آجوموگوبیا وزیر خارجه نیجریه در یک کنفرانس خبری گفت: اگر نیجریه در این تحقیقات نتیجه بگیرد که قوانین بین المللی نقض شده است، این کشور بعنوان عضو شورای امنیت دست به اقدامات لازم خواهد زد. وی گفت ایران به مقام های امنیتی نیجریه اجازه داده یکی از افراد مظنون که به سفارت ایران پناه برده بود را مورد بازجویی قرار دهد ، اما نفر دوم از اعضای سفارت و دارای مصونیت دیپلماتیک است. وزیر خارجه نیجریه اظهار امیدواری کرد که مصاحبه با مظنون اول به روشن شدن این قضیه کمک کند.
پس از آن نیجریه سفیر ایران در این کشور را برای توضیح فرا خواند اما به دلیل اهمیت موضوع منوچهر متکی وزیر امور خارجه وقت ایران به آن کشور سفر کرد و به گفته مقام های نیجریه، متکی در این سفر قول همکاری داد. چند روز بعد ، در 24 آبان منوچهر متکی وز که در یک نشست خبری شرکت داشت، با اشاره به سفر خود به نیجریه گفت که در پی مذاکراتی که با مقامات آن کشور صورت داد، سوء تفاهمی که بر سر کشف محموله سلاح ایران در نیجریه پدید آمده بود، رفع شده است.
البته وی این موضوع را که علت اصلی سفرش ارتباطی به کشف این محموله سلاح داشته تکذیب کرد و گفت: سفر به نیجریه، سفر کوتاه کاری بود در ادامه سفری که به غرب آفریقا و کشورهای بورکینافاسو، غنا و بنین داشتهایم. در این سفر کوتاه با وزیر امور خارجه این کشور درباره روابط میان دو کشور گفتوگو کردیم. روابط ایران و نیجریه از اهمیت بالایی برخوردار است؛ توافقاتی در این سفر انجام شد که وزیر امور خارجه نیجریه در آینده نزدیک به تهران سفر خواهد کرد. مقدمات برگزاری کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور فراهم شده و در آینده نزدیک این نشست برگزار خواهد شد.اما کشف محموله سلاح موضوعی نبود که متکی از کنارش بگذرد. وی در حالی که خبر اعزام سفیر جدید ایران در نیجریه را اعلام می کرد راجع به موضوع سلاح ها گفت: یک شرکت خصوصی که اقدام به کار تجاری در فروش سلاحهای معمولی و متعارف دفاعی به یکی دیگر از کشورهای غرب آفریقا کرده بود. متکی ادامه داد: مسیر انتقال این محموله از طریق نیجریه بوده است که در آنجا تردیدهایی برای مقامات ذیربط ایجاد شده بود. با توجه به شرایط ویژهای که در نیجریه وجود داشت که همزمانی با مراسم سالگرد استقلال این کشور بود و مقاماتی از کشورهای مختلف در آنجا حضور داشتند، فرستاده ویژه رییسجمهور ما نیز در آن مراسم حضور داشت که در آنجا برخی اقدامات تروریستی صورت گرفت.
متکی توضیح داد: ما این اقدامات را محکوم کردیم و برخی از دشمنان روابط بین ایران و نیجریه این القائات را کرده بودند که شاید این محموله در ارتباط با نیجریه است که خوشبختانه برای مسوولان و مقامات نیجریه تقریبا مشخص شد که ارتباطی به ایران نداشته است و بنابراین افرادی که در بخش سفارت و از دیپلماتهای ما هستند مشخص بوده و آنان کارشان را در حوزه روابط دو کشور انجام میدهند. شهروند ایرانی نیز که به عنوان نماینده آن شرکت خصوصی ماهها بود که در نیجریه حضور داشت توضیحات لازم را به مقامات ذیربط نیجریه ارائه داد و سوءتفاهم ایجاد شده مرتفع شده است.
نکته جالب دیگری که در این رابطه مطرح شد جنجالی بود که رسانه های رژیم صهیونیستی آن را مطرح کردند.این رسانه ها به نقل از مقام های اسراییلی نوشتند که به نظر آنها ایران این سلاح ها را برای حماس می فرستاده است و ایران قصد محک زدن یک مسیر تازه قاچاق را داشته است. البته وزارت خارجه اسرائیل از اظهار نظر رسمی در این باره خودداری کرده است.
قطع رابطه گامبیا و سنگال
دقيقا يکسال پس از سفر دوم آذر ماه 88 محمود احمدي نژاد به گامبيا و حرف های او در نشست خبري مشترک با رييس جمهور اين کشور مبنی بر اینکه " مصمم هستيم در زمينه ارتقای روابط 2 جانبه و بين المللي با گامبيا گام هاي مستحکمي را برداريم و در اين راه هيچ عاملي نمي تواند ما را متوقف کند" ، گامبیا روابط خود را با ایران قطع کرد و دلیل آن را هم همان محموله کذایی دانست که از طرف ایران مقصد آن گتمبیا اعلام شد.
رييس کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شورای اسلامی ، این اقدام گامبيا را تحت فشار ايالات متحده ارزيابي کرد و گفت که توسعه روابط جمهوري اسلامي ايران با کشورهاي آفريقايي، آمريکا و همپيمانانش را حساس کرده بود و آنان به دنبال تخريب اين روابط هستند. علاء الدين بروجردي به ارتباطات گسترده جمهوري اسلامي ايران با کشورهاي آفريقايي و برگزاري اجلاس هاي متعدد در اين خصوص اشاره کرد و گفت: "اين مساله، آمريکا و همپيمانان اروپايي آن و نيز صهيونيست ها را حساس کرد و آنان از مدت ها پيش به دنبال تخريب روابط جمهوري اسلامي ايران با کشورهاي آفريقايي بودند." وي به موضوع فروش اسلحه از سوي شرکت هاي ايراني به گامبيا اشاره کرد و گفت: "يکي از شرکت هاي ايراني سالها پيش قراردادي را در اين خصوص منعقد کرده بود و طبق مقررات بين المللي قرار بود اين محموله به گامبيا ارسال شود." بروجردي با بيان اين که در يکي از بنادر نيجريه متوجه اين محموله شده و رسانه هاي غربي عليه آن جوسازي کرده اند اظهار داشت: "با مذاکرات خوبي که بين وزراي خارجه دو کشور صورت گرفت اين موضوع حل و فصل شد." رييس کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس تاکيد کرد که جمهوري اسلامي ايران به دليل آن که خود در معرض اقدامات تروريستي است و از اين راه ضربه خورده است اظهار داشت: "ما نسبت به موضوع فعاليت هاي تروريستي حساسيت ويژه داريم زيرا خود همواره در معرض اين تهديدها قرار داشتيم." وي با بيان اين که براي حل اين موضوع اخيرا فرستاده ويژه اي از سوي جمهوري اسلامي ايران عازم گامبيا شد تا مساله را حل و فصل کند به اقدام گامبيا براي قطع روابطش با ايران اشاره کرد و گفت: "اين کار در چارچوب فشار آمريکا و سياست هاي ايالات متحده براي تخريب رابطه ايران با کشورهاي مختلف از جمله آفريقا ارزيابي مي شود." بروجردي در عين حال سطح روابط جمهوري اسلامي ايران با گامبيا را سطح عالي روابط سياسي ندانست و تاکيد کرد: "روابط ما و گامبيا حتي در حد تاسيس سفارتخانه نبود و سفير جمهوري اسلامي ايران در سنگال مسووليت امور مربوط به گامبيا را نيز به عهده داشت و دفتري در اين کشور تاسيس شده بود."
دولت سنگال هم سه
شنبه شب گذشته اعلام كرده كه روابط
ديپلماتيك خود را با جمهوري اسلامي ايران قطع كرده است. به گزارش خبر گزاری ها وزير خارجه سنگال با حضور در تلويزيون دولتي اين كشور، تصميم سنگال
براي قطع رابطه با جمهوري اسلامي ايران را اعلام کرد.
بنابر اين
گزارش، وزير خارجه سنگال دليل اين تصميم
را كمك ايران به جدايي طلبان جنوب اين كشور بيان كرده و مدعی است: ايران سلاح در اختيار اين
گروه هاي جدايي طلب قرار داده است! جدايي طلباني كه به گفته وي در همين هفته سه نفر از سربازان اين كشور
را كشته اند.
تصميم سنگال براي قطع رابطه با
ايران در حالي گرفته مي شود كه اين كشور در دسامبر گذشته سفير خود را از تهران فراخوانده بود و
دليل اين تصميم را نيز عدم
رضايت از توضيح ايران درباره توقيف محموله سلاح در نيجريه كه آنان به ايران منتسب كرده بودند،
اعلام كرده بود. این کشور یک ماه پیش اعلام کرده بود که با میانجیگری
ترکیه سفیر خود را به تهران باز خواهد گرداند.
داستان روابط ايران با گامبيا و سنگال يادآور داستان روابط گرم ايران و کومور است.چند ماه قبل سايت تابناک نوشت: در حالي که روابط ايران با کشور "کومور" يا همان مجمع الجزاير قمر که تقريبا يک ميليون نفر جمعيت دارد در سال هاي اخير گسترش پيدا کرده است، سفير اين کشور در ايران اعلام کرد، براي اينکه ايران را از انزوا خارج کنند، با ايران رابطه برقرار کرده اند و اين رابطه براي آنها هزينه زا بوده است! به گزارش "تابناک"، "احمد نجيد المرزوقي"، در گفتگويش با يک رسانه ايراني گفت، رئيس جمهور اين کشور براي تاسيس سفارت در ايران هزينه هاي زيادي پرداخت کرده و مزاياي زيادي را از دست داده است. وي همچنين افزوده است اگر چه خليج فارس نام واقعي و درست درياي جنوب ايران است، اما بهتر آن است که جهت مصلحت ممالک اسلامي آن را "خليج اسلامي" بناميم! اين در حالي است که بايد گفت رابطه ايران با کشور کوچکي هم چون "کومور"در قالب نگاه امت محور است که در سياست خارجي ايران جريان دارد و ايران به عنوان "ام القراي جهان اسلام" مي کوشد، کشورهاي کوچک و ذره اي همچون "کومور" را در کنف حمايت مادي و معنوي خود قرار دهد تا مورد هجمه قدرت هاي سلطه گر قرار نگيرند و اتحاد با امت و کشور هاي اسلامي هر چند کوچک و فاقد تاثير در معادلات بين المللي را بر اتحاد با کشورهاي بزرگ غيراسلامي ترجيح مي دهد، اما حاکمان اين کشور ها که مدعي اند به شيعيان بسيار نزديک و دوستدار اهل بيت نيز هستند، بايد شان خود را رعايت کرده و در چارچوب نقش و توان بين المللي خود به موضع گيري بپردازند. اين سايت در تحليل اين خبر نوشت: بايد گفت که اين کشور کوچک آفريقايي شان و جايگاهي ويژه اي در روابط بين الملل ندارد که بخواهد با توسعه روابط با ايران، کشورمان را از انزوا خارج يا به فرض عدم وجود رابطه، ايران را منزوي نمايد. اين در حالي است که دولت ايران نيز از داخل بابت نگاه به کشورهاي مستضعفي که نقش چنداني در روابط بين الملل ندارند، تحت فشار است و بارها منتقدان دولت را به برقراري رابطه با کشور هايي که ارتباط با آنان فايده اي براي منافع ملي ايرانيان ندارند، متهم کرده اند. اين گزارش مي افزايد، اين اتفاق کوچک هرچند در نوع خود به ظاهر از اهميت چنداني برخوردار نيست اما، با توجه به تبعات آن، به نظر مي رسد دقت نظر در موارد زير ضروري باشد; 1- چنين اظهار نظرهايي در حال حاضر بسيار مخرب و اتفاقا بازي با افکار عمومي ايرانيان است. براي همين به نظر مي رسد آقاي سفير يا جايگاه خود و کشورش در برابر ايران را نمي داند و يا به گونه اي از سوي برخي دوستانش در کشورهايي که داراي چالش با ايران هستند تحريک شده است. 2- وزارت خارجه بايد متوجه باشد که از منظر حقوقي و طبق قاعده "رويه" شدن برخي موضوعات که با مرور زمان ايجاد حق مي کند، هر اظهار نظر ديپلماتيک، چه از سوي کشوري ذره اي و يا ابرقدرتي جهاني بار حقوقي يکساني دارد، بر همين اساس بسنده کردن به توصيه اي برادرانه اين اجازه را به ديگران هم خواهد داد که به خود اجازه اظهار نظرهاي بي پايه اينچنيني را بدهند.3- بحث تجميع منافع ملي با اصول سياست خارجي ارزشگرا، براي دستگاه ديپلماسي ما موضوعي انکار ناپذير است، براي همين منظور تفهيم اين موضوع به ديگر کشورها بسيار ضروري است، همچنين طراحي مدل هاي عملياتي که بتواند موضوع گفته شده را از يک نظريه يا راهبرد به برنامه عمل تبديل کند، و ديگر اينکه وزارت خارجه بايد توجه داشته باشد که ضمن حفظ اصول و ارزش هاي انقلاب، ذره اي از موضوعات هويتي و مربوط به منافع مردم ايران غفلت نکند. 4- بايد بپذيريم يکي از عوامل اصلي چنين موضع گيري هايي از سوي برخي کشورها، کاهش هزينه هاي چنين اقداماتي است و ديگر اينکه رافت بيش از حد دستگاه ديپلماسي ما در برابر گستاخي هاي ديگران سبب شده تا چنين اظهار نظرهايي به رويه تبديل شود.
واکنش ایران به قطع رابطه سنگال
وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران در ارتباط با قطع رابطه ديپلماتيك سنگال با كشورمان با صدور بيانيهاي اعلام كرد: اقدام اخير دولت سنگال از نظر جمهوري اسلامي ايران هيچ دليل و توجيه منطقي نداشته و به نظر ميرسد تحت تاثير عوامل ديگري صورت گرفته است.
در اين بيانيه آمده است: وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران بيانيه قطع رابطه ديپلماتيك سنگال با كشورمان را با كمال تعجب مشاهده كرد. انتشار اين بيانيه در حالي صورت ميگيرد كه پس از رفت و آمدهاي اخير منجر به مذاكرات داكار، مقامات سياسي و نظامي دو كشور بر پايان تمامي سوء تفاهمات موجود و لزوم گسترش روابط فيمابين تاكيد كردند. در اين راستا توافقات جديدي نيز بين دو كشور به منظور توسعه هر چه بيشتر روابط به عمل آمد. در پرتو مذاكرات صريح و شفاف صورت گرفته در سفر آذرماه سال جاري دكتر صالحي وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران با عاليترين مقامات سنگالي از جمله شخص رئيس جمهور آن كشور، كليه ابهامات فيمابين رفع شده و احترام به امنيت داخلي يكديگر، وجود اراده جدي طرفين مبني بر ارتقاي سطح مناسبات در تمامي زمينهها مورد تاكيد قرار گرفت.
صدور بيانيه هيات دولت سنگال مبني بر رفع سوء تفاهمات و عادي شدن روابط و تصريح شخص عبدالله واد رئيس جمهور اين كشور در خصوص گشوده شدن فصل جديدي در روابط دو كشور و بدنبال آن بازگشت سفير سنگال به تهران دليلي بر عادي شدن روابط دو كشور تلقي شد. بر اين اساس اقدام اخير دولت سنگال از نظر جمهوري اسلامي ايران هيچ دليل و توجيه منطقي نداشته و به نظر ميرسد تحت تاثير عوامل ديگري صورت گرفته است. جمهوري اسلامي ايران بار ديگر بر اولويت توسعه مناسبات همه جانبه با تمامي كشورهاي آفريقايي بعنوان يك اصل خدشه ناپذير در سياست خارجي خود تاكيد كرده و پايبندي خود را به كليه تعهدات و توافقات قبلي بر اساس روابط مبتني بر اصل احترام متقابل احترام متقابل با همه كشورهاي آفريقايي اعلام ميكند.
همچنین یک عضو هيات رييسه مجلس شوراي اسلامي، اقدام سنگال در قطع رابطه سياسي يكطرفه با جمهوري اسلامي ايران را ناشي از تلقينات غرب و آمريكا در بحث ايرانهراسي ارزيابي كرد.
حسن سبحانينيا، در گفتوگو با ايسنا، با بيان اينكه بحث قطع رابطه سنگال با ايران يك سناريو و برنامه از قبل طراحي شده است ادامه داد: اين اقدام در راستاي برنامه ايرانهراسي آمريكاست كه ميخواهد در مراكز مختلف با وارد كردن فشار به جمهوري اسلامي ايران از عناصر و ساختارهاي سياسي آن كشورها در برابر ايران استفاده كند.
وي با اشاره به اينكه سنگال يك عضو فعال سازمان كنفرانس اسلامي است و مقامات دو كشور سفرهاي متعددي به دو كشور داشتهاند، خاطر نشان كرد: هر دو كشور يكسري كارهاي علمي و دانشگاهي در سطح تعليم و تربيت و امور بهداشتي و كشاورزي داشتهاند و ايران داراي اعتبار خوبي در سنگال ميباشد.
به گفته سبحانينيا نفوذ و حضور ايران در غرب آفريقا، آمريكا را دچار وحشت كرده و اينبار پس از يك كشور ديگر آفريقايي سنگال را براي قطع رابطه ايران ترغيب كرده است.
نماينده نيشابور با يادآوري رصد سياستهاي جمهوري اسلامي ايران توسط آمريكا و اسرائيل در منطقه خاورميانه در آفريقا، گفت: آنها در تلاشند تا با اقدامات ديپلماتيك تصوير ناصحيحي از جمهوري اسلامي ايران ارايه كنند و اين بار نيز در كانال سنگال حضور يافته و بحث قطع رابطه و فضاسازي سياسي را دنبال كردهاند.
اين عضو هيات رييسه مجلس شوراي اسلامي در پايان گفت: نفوذ و جايگاه ايران در آفريقا موجبات نگراني غرب و آمريكا را فراهم آورده و در تلاشند كه اين جايگاه را تضعيف كنند.